Wie mag wonen in Noordwijk en wie niet

In Noordwijk is woningbouw op eersteklas bollengrond verboden. Dat was de formele reden voor het college van burgemeester en wethouders om het plan van Tiny Vibes 25 tijdelijke tiny houses aan de Duinweg in juli 2025 af te wijzen. De gemeente beroept zich op de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport, waarin woningbouw op agrarische grond is uitgesloten. Maar het verbod geldt niet voor álle woningbouw. Uitzonderingen worden gemaakt – niet op basis van landschappelijke criteria, maar op basis van het belang dat een project dient.

Het plan van Tiny Vibes was tijdelijk, kleinschalig en gericht op jongeren en alleenstaanden. Woningen van 35 tot 60 vierkante meter, met minimale verharding en gedeelde voorzieningen. Het college wees het af met het argument dat het precedentwerking zou veroorzaken en afbreuk zou doen aan het open landschap. Ook werden parkeerdruk en onvoldoende uitgewerkte infrastructuur als knelpunten genoemd.

Dezelfde gemeente staat op andere locaties wél woningbouw op bollengrond toe. Dat geldt bijvoorbeeld voor tijdelijke huisvesting van arbeidsmigranten. In de praktijk verschijnen hiervoor containerwoningen of gestapelde prefabunits op agrarische grond. Deze woonvormen zijn permanent in gebruik, vragen verharding, voorzieningen en veroorzaken aantoonbaar ruimtelijke druk. Toch zijn ze toegestaan, omdat ze passen binnen een beleidsmatige uitzondering. Niet vanwege het ontwerp, niet vanwege de locatie, maar omdat ze functioneel zijn verklaard binnen het economische systeem.

Een tweede uitzondering geldt voor zogeheten Greenportwoningen. Aan de Duindamseweg kreeg een project voor 22 vrijstaande woningen groen licht. Villa’s van circa 190 vierkante meter op kavels van gemiddeld 600 vierkante meter. Dit mag, zolang er elders bedrijfsbebouwing gesloopt wordt. Niet omdat de grond minder waardevol is, maar omdat de woningbouw administratief als herstructurering telt.

De gemeente beweert bollengrond te beschermen. In de praktijk blijkt die bescherming flexibel, zolang er iets tegenover staat: arbeid, compensatie, of rendement. Tiny houses bieden dat niet. Ze leveren geen arbeidsplaatsen op, geen belastingvoordeel, geen herstructurering. Alleen woonruimte. En dat maakt ze beleidsmatig oninteressant.

De afwijzing van Tiny Vibes is geen ruimtelijke keuze. Het is een beleidsmatige prioritering. De grond mag wel worden bebouwd voor wie past binnen het bestaande systeem, maar niet voor wie een nieuwe woonvorm aandraagt zonder directe economische functie. Daar ligt het onderscheid: niet in de bestemming van de grond, maar in de functie van de bewoner.
Dat is geen interpretatie, dat is zichtbaar in beleid, in besluitvorming en in de projecten die wél doorgang vinden. Arbeidsmigranten mogen tijdelijk wonen op bollengrond. Villa’s mogen permanent verrijzen als er elders wordt gesloopt. Maar jongeren in een houten woning van 40 vierkante meter worden geweerd. Niet vanwege de grond. Vanwege het systeem.

De hypocrisie zit niet alleen in de regels. Die zit in wat er wordt toegestaan en voor wie. En welke belangen onderling afspelen.