We kennen het inmiddels allemaal: je ligt ’s avonds op de bank, moe maar nog even scrollend door je telefoon. Voor je het weet is het weer een half uur later. En de volgende dag lees je dat je daardoor kilo’s aankomt. Want ja, volgens slaapexperts is slaaptekort dé reden dat je meer eet en ongezonder kiest. Je zou er zelfs 13 kilo per jaar van kunnen aankomen.

Klinkt logisch, toch? Minder slapen, meer trek in rommel, dus groeiend buikje. Maar wacht even. Moeten we nu echt geloven dat jouw late-night scrollsessie de schuld is van die zak chips? Of kijken we weer braaf naar de consument terwijl de werkelijke dikmakers achteroverleunen in hun vergulde kantoren?

Slaapexpert Inge Declercq legt keurig uit hoe slaaptekort je hormonen beïnvloedt. Je ghreline (het ‘hongerhormoon’) stijgt, je leptine (het ‘verzadigingshormoon’) daalt, en hoppa: je grijpt sneller naar suiker en vet. Wetenschappelijk onderbouwd, niets op af te dingen. Maar waarom wordt er nooit bij verteld wat we dan eten?

We eten namelijk niet ineens meer wortels of komkommers als we moe zijn. Nee, we grijpen naar bewerkte troep. Waarom? Omdat dat precies is waar de voedselindustrie op inzet: verleiding, gemak en verslaving.

Dus ja, slaaptekort maakt je kwetsbaarder voor slechte keuzes. Maar die keuzes liggen al jaren zorgvuldig voor je klaar, verpakt in vrolijke kleurtjes, met slogans die schreeuwen dat je het ‘verdient’. Alsof jouw brein in z’n eentje besluit om die chemische suikersnack onweerstaanbaar te vinden. Spoiler: dat heeft meneer de voedselproducent al voor je geregeld.

Laten we het eens hebben over wat er écht op je bord ligt. Zelfs als je denkt gezond bezig te zijn, word je nog bedrogen. Groente? Volgespoten met pesticiden waar de gemiddelde botoxbehandeling nog een puntje aan kan zuigen. Brood? Een verzameling bewerkte granen en suikers. ‘Light’-producten? Chemische cocktails vermomd als gezonde keuze.

De hele voedselindustrie draait op één ding: winst. En die winst zit niet in jouw gezondheid, maar in jouw verslaving aan hun producten. Suiker, zout, vet, E-nummers zorgvuldig afgestemd op jouw hersenen, zodat je blijft terugkomen voor meer. Denk je echt dat dat toeval is? Nee, dit is design.

Maar als je dan aankomt, ligt het natuurlijk aan jou. Jij had maar beter moeten slapen. Jij had die chips moeten laten staan. Jij bent verantwoordelijk voor je ‘slechte keuzes’. Ondertussen vliegen de CEO’s van diezelfde bedrijven vrolijk naar hun privé-eiland om daar biologische quinoa te eten, terwijl jij in de supermarkt staat te twijfelen tussen de minst ongezonde gifbeker.

We worden dag in, dag uit gebombardeerd met reclames, aanbiedingen en slimme plaatsing in de schappen. Alles om jou te laten kopen wat je eigenlijk niet nodig hebt. Moe na een lange dag? Geen tijd om te koken? Geen energie door slaaptekort? Perfect, zegt de industrie, hier is een kant-en-klaar maaltijd vol suiker, zout en troep.

En als je dan toegeeft, komt de vinger: “Had je maar beter voor jezelf moeten zorgen.” Wat een farce. Hoe kun je gezonde keuzes maken als het hele systeem erop ingericht is om je te laten falen?

In plaats van met het vingertje naar de consument te wijzen omdat hij ’s avonds een keer te lang op TikTok zat, mogen we best eens wat kritischer kijken naar de werkelijke schuldigen. De bedrijven die willens en wetens producten ontwikkelen waar je lichaam op reageert als een junkie op z’n volgende shot. De marketeers die jouw vermoeidheid gebruiken als verkoopkans. En de beleidsmakers die het allemaal laten gebeuren.

Ja, slaap beter. Maar laten we eerlijk zijn: zelfs met acht uur slaap ben je niet immuun voor de dagelijkse verleidingen die in elke winkel en reclame op je afkomen. Dus het begint bij bewustzijn. Niet alleen over je slaappatroon, maar over de manier waarop je constant gemanipuleerd wordt.

En nee, je hoeft niet als een monnik te leven. Maar besef dat het geen zwakte is als je soms toegeeft aan die zak chips het is het resultaat van een miljardenindustrie die daar jaren onderzoek in heeft gestoken.

Het echte wakker worden zit niet alleen in voldoende nachtrust, maar in doorzien hoe we gestuurd worden. Zolang de voedselindustrie haar gang kan gaan en de politiek liever op eilanden vertoeft met de bobo’s, blijft de consument de schuld krijgen.

Dus de volgende keer dat een expert zegt dat je dik wordt omdat je te weinig slaapt, stel jezelf dan de vraag: Wie profiteert er eigenlijk van dat ik dat geloof?

Want geloof me, het probleem ligt niet alleen onder je dekbed, maar vooral in de schappen van je supermarkt en de kantoren van de heren die allang hun biologische maaltijden hebben besteld zonder E-nummers en zonder schuldgevoel.

Fijne vrijdagavond

©️Eveline Meijvogel