Hoe Nederland zichzelf weer eens belazert

Ze stonden in de showroom te glimmen. Elektrische auto’s met glanzende beloftes, gesubsidieerde laadpassen en bijtellingsvoordelen waar een gemiddeld huishouden al 2 jaar boodschappen van kan doen. We werden lekker gemaakt met praatjes over klimaatdoelen, schonere lucht en een betere wereld allemaal op vier wielen met nul uitstoot en duizend euro korting per maand.

En nu? Nu verdwijnen ze met duizenden tegelijk over de grens. Dag mooie Tesla. Dag dikke subsidie. Dag klimaatambitie.

In het eerste kwartaal van 2025 zijn er al tienduizend elektrische auto’s geëxporteerd. Tienduizend. Dat is niet een ongelukje. Dat is een georganiseerde uittocht. De populairste exportproducten van dit moment? Geen kaas. Geen tulpen. Tesla’s. Gekocht met belastinggeld. Winstgevend geëxporteerd.

Subsidie op wielen
Volgens ING-econoom Erik Slaaf (ja, die naam klopt echt) verdwijnt er ongeveer 200 miljoen euro aan belastingvoordeel het land uit. En dan hebben we het alleen nog over de eerste lading stekkerwagens. Reken maar uit hoeveel we er over vijf jaar kwijt zijn. Nederland betaalt, Noorwegen rijdt elektrisch.

Want daar is het feest wél compleet: geen btw, geen wegenbelasting, en parkeerplaatsen waar je in Amsterdam een nier voor moet afstaan. In Nederland schaf je per 1 januari doodleuk de subsidie af, alsof we al een gezonde tweedehandsmarkt hebben. Spoiler: die hebben we niet.

Wie bedenkt dit? Serieus.

Het beleid leest als een script van een slechte sitcom:
– Eerst miljoenen aan belastingkorting uitdelen om elektrische auto’s op de markt te krijgen.
– Dan vergeten dat die auto’s ooit tweedehands worden.
– Vervolgens verbaasd zijn als leasemaatschappijen hun winst maximaliseren en de auto’s gewoon in het buitenland verkopen.
– En dan doen alsof je niet snapt waar het misgaat.

Het zou grappig zijn als het niet zo gênant was.

De klimaatsprookjes blijven, de auto’s gaan

Er wordt graag gesproken over “klimaatdoelen” en “transitieversnelling”, maar ondertussen verdwijnt de hele elektrische vloot richting plekken waar men wél snapt dat een tweedehands auto ook gewoon een stekker heeft.

We hadden een kans om die auto’s hier te houden, de markt op te bouwen, én meer mensen toegang te geven tot betaalbare elektrische mobiliteit. Maar ja, dat vraagt om visie. En visie is in Den Haag net zo zeldzaam als een parkeerplek met werkend laadpunt.

Particulieren haken af, leasemaatschappijen cashen

Want laten we eerlijk zijn: een tweedehands Tesla is voor de gemiddelde Nederlander nog steeds een dure hobby. Geen subsidie meer, bijtelling was leuk zolang het duurde, en de motorrijtuigenbelasting voor een elektrische auto is hier soms nog hoger dan voor een benzineslurper. Wie maakt zulke keuzes? Serieus. Wie?

Dus wat doen leasemaatschappijen? Simpel: die verkopen hun gebruikte paradepaardjes in landen waar de overheid nog niet compleet is vergeten wat ‘stimuleringsbeleid’ ook alweer betekent. Win-win. Behalve dan voor de Nederlander. Die blijft achter met een folder vol klimaatplannen en een tankpas.

Plannen, lapmiddelen en papieren beloftes

Het kabinet heeft inmiddels bedacht dat het misschien tijd is voor ‘nieuwe voordelen’ voor leaserijders. Wauw. Wat vernieuwend. Want als er íets nodig is, is het natuurlijk nóg meer stimulans voor mensen die al in een nieuwe auto rijden op de kosten van hun werkgever.

Wat je niet hoort? Concrete plannen voor de particuliere markt. Geen regeling voor elektrische auto’s ouder dan vijf jaar. Geen prikkel om occasions in Nederland te houden. Geen plan om de elektrische markt toegankelijk te maken voor mensen die niet bij een multinational werken.

Dus waar staan we nu?

We hebben een subsidieregeling opgetuigd voor de bovenmodale elite. Die subsidie is inmiddels verdamp samen met de auto’s. We hebben een tweedehandsmarkt die geen lucht krijgt, want de voorraad rijdt lachend de grens over. En we hebben beleidsmakers die dat blijkbaar prima vinden, zolang het op papier nog lijkt alsof we ‘koploper elektrisch rijden’ zijn.

Wat overblijft?
– Een gat van 200 miljoen euro
– Een politiek die z’n eigen beleid niet begrijpt
– En een bevolking die zich mag afvragen wie er hier nou eigenlijk elektrisch vooruitgaat

En weet je wat het ergste is?

Ze noemen dit “beleid”…. zucht