Weet je nog, dat moment waarop je dacht slim bezig te zijn? Zonnepanelen op het dak, goed voor je portemonnee én het milieu. Je kreeg een schouderklopje van de overheid, de buren keken jaloers, en jij voelde je de groene held van de straat. “Zelfvoorzienend” noemden ze dat. De toekomst! Totdat plots bleek dat het stroomnet minder enthousiast was dan jouw duurzame ambities.

Want ja, lieve burger, we hebben een klein probleempje. Het net kan het allemaal niet aan. Oeps. Maar geen paniek hoor, er ligt een simpel oplossing klaar: 195 miljard euro. Ja, je leest het goed. Geen typefout, geen grap. Gewoon een astronomisch bedrag omdat niemand even dacht: “Kan het stroomnet al die goedbedoelde zonnestroom eigenlijk wel slikken?”

Eerst werd je bijna gedwongen om panelen te nemen. Geen subsidie? Dan was je toch wel gek! Boeren moesten hun weilanden volleggen, daken werden zwart van de panelen en wie niet meedeed, kreeg het stempel milieuhater. Gasloos wonen, elektrisch rijden, warmtepompen alles moest en zou ‘groen’. Maar zoals zo vaak vergat men één klein, onbenullig detail: infrastructuur. Je weet wel, dat ding waar alles op draait.

En nu zitten we hier. De commissievoorzitter, meneer Ernst van Koesveld, legt met droge ogen uit dat we “veel meer energie zijn gaan opwekken, en dat moet allemaal het net op.” Alsof het een verrassing is. Alsof al die zonnepanelen, windmolens en andere duurzame speeltjes stiekem ’s nachts zijn neergezet door kabouters. Niemand die even op het idee kwam om te checken of het stroomnet daar misschien op voorbereid moest worden.

Maar ach, wat zeur ik. Dit is natuurlijk de Nederlandse manier van plannen: eerst iedereen lekker ophitsen met mooie praatjes en subsidies, en als het dan misgaat, gewoon de rekening bij dezelfde burger leggen. Want geloof maar niet dat die 195 miljard uit de lucht komt vallen. Nee hoor, jij mag straks betalen via hogere energietarieven, belastingen of een of andere “duurzaamheidsheffing”. Want duurzaamheid, dat kost nou eenmaal geld. Jouw geld.

En terwijl jij braaf je wasmachine overdag laat draaien omdat je zonnepanelen dan stroom leveren, zegt het net: “Nee bedankt, we zitten vol.” Resultaat? Terugleververgoedingen worden gekort, salderen wordt afgeschaft en je mag blij zijn als je nog een lamp aan krijgt zonder dat er een ‘file op het stroomnet’ ontstaat. Hoe ironisch wil je het hebben? Je wekt energie op, maar het mag het net niet op.

Laten we ook vooral even lachen om die weilanden vol zonnepanelen. Boeren werden gepusht om hun land te ‘verduurzamen’. Koeien eruit, panelen erin. En nu? Nu krijgen ze te horen dat ze die opgewekte stroom nergens kwijt kunnen. Misschien kunnen we binnenkort toeristische trekpleisters maken van al die zonneparken: “Kom kijken naar de energie die nergens heen kan.”

En weet je wat het mooiste is? Terwijl wij ploeteren met laadpalen die het niet doen en terugleververboden, vliegen de klimaatdoelen ons nog steeds om de oren. Want ja, Nederland moet vooroplopen! Maar waarheen precies? Richting het grootste energieslot van Europa? We zijn goed op weg.

Natuurlijk wordt er met mooie termen gesmeten. Netverzwaring, flexibiliteit, smart grids. Klinkt indrukwekkend, toch? Maar vertaal het gewoon naar wat het is: paniekvoetbal. Jarenlang hebben beleidsmakers zitten slapen, en nu moet alles tegelijk worden opgelost. En raad eens wie de speelbal is? Juist, jij weer. De brave burger die dacht goed bezig te zijn.

En voor wie denkt: “195 miljard, dat zal wel voor de komende honderd jaar zijn.” Nee hoor, dit is om het huidige fiasco enigszins werkbaar te maken. Tegen de tijd dat ze klaar zijn, is de techniek alweer achterhaald, en begint het circus opnieuw. Maar gelukkig hebben we dan al die klimaatconferenties waar ze elkaar op de schouders kloppen over hoe groen we bezig zijn.

Misschien is het tijd voor een nieuw beleid: eerst denken, dan doen. Geen hype meer zonder plan. Geen subsidies zonder infrastructuur. Maar ja, dat klinkt natuurlijk veel minder spannend dan burgers gek maken met duurzaamheidswedstrijden.

Dus hier zitten we dan. Met onze daken vol zonnepanelen, weilanden als spiegelpaleizen en een stroomnet dat bij het minste of geringste in de stress schiet. En terwijl jij straks je elektrische auto niet meer opgeladen krijgt omdat het net ‘even geen ruimte’ heeft, weet je in ieder geval dat je hebt bijgedragen aan het nationale energieprobleem. Gefeliciteerd!

Misschien moeten we Ernst van Koesveld bedanken voor zijn heldere uitleg. Maar eerlijk is eerlijk, ik had liever een beleidsmaker gehad die dit vijf jaar geleden al had zien aankomen. Helaas, vooruitdenken is niet echt ons sterkste punt in Nederland. Zolang het maar op papier goed staat, toch?

En nu? Nu wachten we geduldig af hoe deze rekening bij ons wordt neergelegd. Want één ding is zeker: de overheid bedenkt de problemen, maar wij mogen ze oplossen. Met de portemonnee welteverstaan.

©️Eveline Meijvogel