Hoe Uncle Sam nu ook al het Vaticaan heeft gekoloniseerd

We waren er allemaal getuige van, de wel bekende rookpluim, het moment waarop de katholieke kerk besloot om een Amerikaan tot paus te kronen. Robert Prevost, nu bekend als Leo XIV, stapte met een glimlach die breder was dan de Grand Canyon het balkon op en wuifde als een ware Hollywood-ster naar het publiek. Dat was het moment waarop ik dacht: daar gaan we weer, de Amerikanen komen, deze keer gewapend met wierook en heilig water.

Van hamburgers tot hosties

Eerst kwamen ze met McDonald’s, Coca-Cola en Netflix om onze traditionele cafés, lokale lekkernijen en kwaliteitsfilms weg te vagen. Nu brengen ze ons een paus met een paspoort uit Chicago. Laten we eerlijk zijn: de Amerikaanse droom wordt steeds meer een Europese nachtmerrie. Want wat is de volgende stap? Een drive-thru biechtstoel? Een katholieke versie van Starbucks waar je een grande latte kunt bestellen met extra zegening?

Missionarissen hebben historisch gezien altijd twee dingen gedaan: ze brachten hulp en ze namen cultuur mee terug. Helaas betekende dit meestal dat ze lokale tradities en gebruiken vervingen door hun eigen ideeën en geloof. Het was alsof ze bij je thuis kwamen, de koelkast plunderden, met hun schoenen aan over je tapijt banjerden en uiteindelijk zorgden dat jij zelf je huis herinrichtte zoals zij het prettig vonden.

De geschiedenis herhaalt zich (alweer)

Robert Prevost bracht jaren door in Peru, waar hij vriendelijk glimlachend het katholieke geloof verspreidde. En hoewel de beste man waarschijnlijk denkt dat hij goede dingen deed, vergeet hij gemakshalve dat diezelfde “goede dingen” kwamen met de verplichte cursus “katholicisme voor beginners”. Natuurlijk hielp hij mensen, maar was het zonder verwachting? Nee. Hulp zonder verborgen agenda is immers zoiets als een Amerikaanse film zonder explosies: niet bestaand.

Dus nu zit dezezelfde man op de hoogste zetel van de katholieke macht en begint Europa langzaam te veranderen in een soort buitenwijk van Amerika. We zien het misschien nog niet direct, maar let op: straks vieren we Thanksgiving, dragen we allemaal cowboyhoeden tijdens Pasen en zingen we hymnen met countrymuziek als achtergrond. Yeehaw, zeg maar.

Zijn wij straks aan de beurt?

Europa heeft altijd een rijke cultuur gehad. We genieten van onze espresso’s, croissants, onze chaotische politiek en de onhandige pogingen van de Britten om te doen alsof Brexit een goed idee was. Maar als Amerika langzaam infiltreert, wat blijft er dan over? Straks moeten we bidden tot een Amerikaanse versie van Jezus die toevallig erg lijkt op een Hollywood-acteur. Geloof me, dat wordt lastig voor ons nuchtere Europeanen.

Het probleem zit ‘m ook in die typisch Amerikaanse mentaliteit van “bigger is better”. Straks worden de preken drie uur lang, inclusief commercials, want ja, ergens moeten de inkomsten vandaan komen. Natuurlijk komt er ook een merchandise-hoek in de Sint-Pietersbasiliek, inclusief pauselijke baseballpetjes en heilige action figures.

Zeg maar dag tegen onze tradities

Stiekem weet iedereen wat er gebeurt als Amerikanen ergens binnenwandelen met hun brede lach en hun overdreven vriendelijke “How ya doin’?”. Ze lijken vriendelijk, maar uiteindelijk krijg je hun wereldbeeld opgedrongen alsof het gratis samples zijn in een supermarkt. Het resultaat? Onze tradities en gebruiken verdwijnen langzaam maar zeker, overschaduwd door de megafoon van Amerikaanse culturele dominantie.

We verliezen onze eigenheid, precies zoals eerder gebeurde met de inheemse volkeren die in aanraking kwamen met missionarissen. Destijds kwamen ze met een bijbel in de ene hand en een pistool in de andere, tegenwoordig komen ze met een iPhone en een Amerikaanse paus die vriendelijk glimlacht terwijl hij onze Europese gewoonten langzaam naar de achtergrond duwt.

Europa wordt wakker!

We hoeven echt niet anti-Amerikaans te worden, maar laten we wel even scherp blijven. Cultuuruitwisseling kan prachtig zijn, zolang het maar twee kanten op gaat en niet betekent dat we straks onze kerken moeten versieren met vlaggetjes van het Witte Huis. Europa heeft eeuwenlang gevochten voor haar eigen cultuur, tradities en vrijheid. En het zou toch ironisch zijn als we nu die vrijheid langzaam weer verliezen aan een vriendelijk ogende Amerikaan die ons vertelt hoe we moeten bidden.

Misschien is het tijd dat we onze rug rechten en zeggen: prima, we verwelkomen je graag paus Leo XIV, maar houd je honkbal, Thanksgiving-kalkoen en je overdreven grote koffiebekers lekker thuis. Want als we ergens goed in zijn in Europa, dan is het wel lekker eigenwijs zijn.

Laten we daar vooral niet mee stoppen en vechten om ons eigen cultuur te behouden.