Gisteren lanceerde het Voedingscentrum met veel tromgeroffel de “vernieuwde” Schijf van Vijf. Meer peulvruchten, minder rood vlees, kaas gehalveerd, en vooral: “duurzaam en gezond voor iedereen”. Klinkt nobel, maar laten we ophouden met die onzin gepraat.

Deze schijf is geen wetenschappelijk bakenm het is een duur, halfslachtig, elitair product dat precies doet wat het altijd doet: de rijken een goed geweten verkopen en de grote voedingsconcerns (Unilever voorop) de kassa laten rinkelen.

Eerst de hypocrisie die niemand durft te benoemen.

Het Voedingscentrum roept al jaren dat Unilever geen sponsor meer is sinds dat oude leerstoelenfonds in 2011. Technisch waar. Maar wat maakt het uit? Unilever hoeft geen cheque meer te schrijven om te winnen. Ze hebben de nieuwe Schijf namelijk precies op maat gesneden voor hun eigen portfolio.

Meer plantaardige alternatieven? Check. Alpro, Flora, Bertolli, Knorr, Hellmann’s – Unilever zit overal in de “gezonde” en “duurzame” hoek. Hun plantaardige melk, vleesvervangers en “lichte” sauzen passen opeens naadloos in de Schijf, terwijl een eenvoudig stuk goedkoop vlees of een plakje boerenkaas ineens de duivel is. Toeval? Nee, business.

En dan het grootste bedrog: “gezond eten is voor iedereen”.

Nee. Gezond eten volgens deze nieuwe Schijf is voor mensen met geld.

Probeer het maar eens als je moet rondkomen van een modaal of minimuminkomen.

• 250 gram verse groente per dag? Duur.
• Een handje ongezouten noten? Nog duurder.
• Peulvruchten in plaats van vlees? Goedkoop op papier, maar de kant-en-klare vleesvervangers van Unilever in de schappen kosten vaak meer dan een pakje gehakt.
• Die “versterkte” plantaardige yoghurt en kaas-alternatieven? Prijsje van €2,50 tot €4 per pak. Terwijl een liter gewone melk nog geen euro kost.

De Schijf van Vijf is een luxe dieet voor hogeropgeleide stedelingen met een goed salaris en een bio-abonnement. Voor de rest van Nederland is het een vingerwijzing: “Jij eet niet goed genoeg.” Terwijl de echte goedkope calorieën – witbrood, friet, snacks, frisdrank – nog steeds overal voor een prikje te krijgen zijn.

Dit is geen volksgezondheid, dit is klassenjustitie met een groen jasje.

De Gezondheidsraad en het RIVM rekenen netjes door op papier. Maar in de supermarkt rekent Unilever gewoon door op je portemonnee. Ze verdienen miljarden aan de transitie die de Schijf promoot, terwijl ze tegelijkertijd nog steeds dik geld verdienen aan ijs, snacks en ultrabewerkte troep. Win-win voor de aandeelhouders. Verlies-verlies voor de gewone Nederlander die nu het gevoel krijgt dat hij faalt omdat hij geen 30 euro per dag aan “duurzaam” eten kan uitgeven.

De hypocrisie is compleet:

• Ze preken duurzaamheid, maar laten de écht goedkope en milieuvriendelijke optie (minder eten, minder verspillen, meer basisproducten) links liggen.
• Ze zeggen “minder bewerkt”, maar geven plantaardige ultrabewerkte troep van multinationals een vrijbrief.
• Ze beweren onafhankelijk te zijn, terwijl de hele transitie perfect aansluit bij de nieuwe productlijnen van Unilever, Nestlé, Danone en de rest van de club.

Dit is geen complot. Dit is erger. Dit is een systeem dat zichzelf in stand houdt: overheid, wetenschap en industrie die samen een verhaal vertellen dat de gewone burger laat betalen voor de “groene” winst van de grootindustrie.

De vernieuwde Schijf van Vijf is geen stap vooruit. Het is dezelfde oude leugen in een duurder en groener pakje.

En zolang gezond eten een privilege blijft voor mensen met geld, blijft het grootste gezondheidsprobleem van Nederland niet in de schijf zitten, maar in de portemonnee.

Wat denk jij? Moeten we deze schijf eindelijk eens door de shredder halen, of slikken we hem braaf door omdat hij “wetenschappelijk” is?