Hoe ik als burger klimaatslachtoffer én dader tegelijk werd

Ik weet het ook niet meer. Moet ik vandaag bibberen van de kou of smelten van de opwarming? Moet ik mijn winterjas pakken omdat de Atlantische Golfstroom zich heeft bedacht, of mag ik nog steeds spijt hebben dat ik m’n cv-ketel heb ingeruild voor een warmtepomp die me enkel verwarmt met schuldgevoel?

Het lijkt erop dat ik net als de rest van Nederland een rol heb gekregen in de slechtste soap ooit: “Global Warming & Cooling: The Bipolar Saga”. En geloof me, de schrijvers weten zelf ook niet meer waar dit verhaal naartoe gaat.

Gisteren was ik nog medeplichtig aan het smelten van de poolkappen omdat ik ademhaalde, vandaag hoor ik dat ik maar beter m’n schaatsen kan invetten omdat de Golfstroom ermee kapt. Serieus, als mijn stemming zo snel zou wisselen, zou ik aan de lithium zitten.

De wetenschap weet het zeker, tot morgen.

Je zou denken dat wetenschap staat voor zekerheid, voor feiten. Maar bij klimaatonderzoek lijkt het vooral een kwestie van goed kunnen mee-ademen met de wind van de dag of met de stroom van financiering, laten we eerlijk zijn. Eerst was het global cooling in de jaren ’70. Toen lachten we daar massaal om, want in de jaren ’90 werden we ineens levend geroosterd door global warming. En nu? Nu blijken die jaren ’70-wetenschappers misschien toch niet zo gek te zijn geweest. Het kan vriezen of dooien, letterlijk.

Maar ondertussen zit ik hier, als brave burger, totaal verward. Moet ik nou investeren in zonwering of een houtkachel? Word ik overmorgen beboet omdat ik te veel CO₂ uitstoot, of krijg ik subsidie op een wollen onderbroek omdat we richting een mini-ijstijd gaan? Niemand die het weet, maar ik mag er wél alvast voor betalen.

De thermostaat van de paniek

Wat ik vooral knap vind, is hoe snel de paniek zich aanpast. Eerst waren het smeltende ijskappen met zielige ijsberen op drijvende ijsschotsen. Nu dreigen we met z’n allen bevroren te raken omdat de Golfstroom zich blijkbaar gepest voelt door onze uitstoot. Het klimaat is tegenwoordig net een puber: wat je ook doet, het is nooit goed.

En ergens in Den Haag zit een ambtenaar die nu koortsachtig plannen bijstelt. “Eh… jongens, misschien toch die warmtepompen terugdraaien? Of wacht, nee… laten we gewoon beide scenario’s belasten. Veiligheid eerst.” Zo werkt het immers: of het nu warmer of kouder wordt, jij draait op voor de kosten.

Persoonlijk klimaatraadsel en ik vlieg alle kanten op

Het is niet alleen de aarde die last heeft van stemmingswisselingen, ik ook. De ene dag voel ik me schuldig omdat ik de auto start. De volgende dag vraag ik me af of ik hem niet beter had kunnen laten draaien voor wat extra warmte, nu blijkt dat we binnenkort Siberische toestanden krijgen.

Ik ben letterlijk emotioneel moe van het klimaatalarm. Eerst stress omdat ik te veel douche, dan paniek omdat het water straks bevriest. Ik had een klimaatneutraal mens moeten worden, maar ik blijk gewoon een speelbal van beleidsmakers die net zo goed koffiedik lezen als ik de weersvoorspelling.

De klimaatindustriewaar paniek verkoopt beter dan duidelijkheid

Laten we eerlijk zijn, als het klimaat één constante heeft, dan is het dat angst een prima verdienmodel is. Of het nu opwarmt of afkoelt, er is altijd wel een subsidiepotje te vinden, een nieuwe belasting te verzinnen of een duur rapport te publiceren waarin vooral staat dat we het niet zeker weten, maar dat actie dringend nodig is.

En wie betalen dat circus? Juist, mensen zoals jij en ik. Mensen die zich afvragen of ze nog moeten investeren in zonnepanelen, of dat ze beter kunnen sparen voor een sneeuwschuiver. Ondertussen lachen de financiers van al die onderzoeken zich suf. Want of het nu warm of koud wordt, de geldstroom blijft lekker constant.

Een werkgroep hier, een werkgroep daar

En dan die werkgroep die “in stilte” onderzoekt wat een kouder Nederland betekent. In stilte, jawel. Want stel je voor dat de burger gaat nadenken over de vraag of al die miljarden voor klimaatmaatregelen misschien gebaseerd zijn op wankele voorspellingen. Nee hoor, laten we vooral fluisterend nieuwe scenario’s bespreken, terwijl wij ons scheel betalen aan een beleid dat gisteren alweer achterhaald was.

Ik zie het al voor me: over vijf jaar krijgen we een brief dat iedereen verplicht een winterbunker moet bouwen. Uiteraard gesubsidieerd, mits je hem van gerecycled karton maakt en je adem inhoudt tijdens de bouw.

Mijn persoonlijke klimaatstrategie is overleven met humor

Ik heb besloten dat ik niet meer meedoe aan de paniekpolka. Als het warmer wordt, geniet ik van het feit dat ik mijn was buiten kan drogen. Wordt het kouder? Dan trek ik die trui aan die ik toch al had gekocht omdat de gasrekening me richting faillissement duwde.

Want laten we eerlijk zijn: het maakt niet uit wat de thermometer zegt, we blijven toch de schuldigen. Ademen is een luxeprobleem geworden, consumeren is fout tenzij je het bij de juiste, gesubsidieerde bedrijven doet, en de enige constante is dat jij als burger altijd verkeerd zit.

Klimaatadvies? Zoek het lekker uit!

Dus beste klimaatonderzoekers, beleidsmakers en vooral de heren en dames met de diepe zakken die deze onderzoeken financieren: kies even. Warm of koud, laat het me weten, dan kan ik m’n kledingkast daarop aanpassen. Tot die tijd blijf ik gewoon doen wat ik altijd doe: mijn gezond verstand gebruiken en lachen om het feit dat jullie blijkbaar net zo in de war zijn als het weer zelf.

Want als ik morgen hoor dat we ons moeten voorbereiden op tropische sneeuwbuien, kijk ik nergens meer van op.

Het klimaat is bipolair, de wetenschap besluiteloos, en ik? Ik zweef ergens tussen zonnebrand en wanten en betaal voor beide.