Als Nederland dit overkomt, zetten we de klompen in de fik voor licht

Maandag 28 april 2025. Spanje, Portugal en zelfs delen van Frankrijk kregen gratis een lesje ‘hoe afhankelijk ben jij van stroom?’. Alles lag plat. Treinen? Stonden stil. Metro’s? Ontruimd. Verkeerslichten? Die speelden verstoppertje. Luchthavens draaiden op noodgeneratoren die waarschijnlijk nog met een slinger aan moesten. En voor de mensen die dachten: “Dan gebruik ik toch m’n mobiel” — jammer joh, het mobiele netwerk lag er ook uit.

De Spaanse netbeheerder Red Eléctrica en de Portugese E-Redes hadden het nakijken. De oorzaak? Geen idee. Cyberaanval? Misschien. Technisch mankement? Zou kunnen. Wat wél zeker is: miljoenen mensen zaten in het donker, zonder idee wanneer het licht weer aan zou floepen.

En terwijl de Spanjaarden hun tapas bij kaarslicht verorberden, zitten wij in Nederland te gniffelen: “Dat zal hier niet gebeuren.” Nee hoor, want onze infrastructuur is zó perfect… toch? Laten we even heel eerlijk zijn. Als hier morgen de stekker eruit gaat, verandert ons kikkerlandje binnen een uur in een slecht geregisseerde rampenfilm.

Nederland zonder stroom? Binnen tien minuten hysterie

In Madrid en Barcelona werden metro’s keurig ontruimd. Stel je dat voor in Rotterdam of Amsterdam. Vergeet het maar. Hier staan mensen met hun OV-chipkaart wanhopig tegen dichte poortjes te duwen terwijl iemand roept: “Ik betaal belasting!”  alsof dat de stroom terugbrengt.

Verkeerslichten uit? In Spanje toeteren ze wat en rijden door. Hier? Complete verkeersinfarcten, omdat niemand weet wie er voorrang heeft zonder dat groene mannetje.

De NS crasht harder dan je laptop zonder oplader

In Spanje lag het treinverkeer stil. Hier ligt het al stil als er een herfstblaadje valt. Gooi daar een landelijke stroomstoring overheen en je krijgt duizenden reizigers die huilend op station Utrecht bivakkeren. ProRail stuurt een berichtje (als het netwerk het nog doet) met “We werken aan een oplossing”, terwijl de machinist zijn CV naar Picnic stuurt.

Supermarkten worden jungle survival

De Spanjaarden? Die blijven kalm. Hier verandert de gemiddelde Albert Heijn binnen vijf minuten in een aflevering van Expeditie Robinson. Kassa’s uit, pinnen onmogelijk, koelingen warm. Mensen graaien naar smeltende Ben & Jerry’s alsof het levensreddend medicijn is.

De vakkenvuller die net 16 is, moet ineens de menigte kalmeren terwijl iemand anders probeert met contant geld af te rekenen, wat natuurlijk nergens meer geaccepteerd wordt.

Thuiswerken zonder stroom: welkom in de steentijd

In Portugal lag het mobiele netwerk plat. Hier betekent dat dat iedereen eindelijk even van Teams verlost is. Klinkt leuk, totdat je beseft dat ook je koffiezetapparaat, router en laptoplader dienst weigeren.

Dan zit je daar. Zonder stroom, zonder WiFi en met de pijnlijke ontdekking dat je huisgenoten niet op ‘mute’ kunnen worden gezet.

Geen mobiel netwerk = nationale identiteitscrisis

Weet je nog, vroeger, toen mensen horloges droegen en boeken lazen? Nee? Nou, bereid je voor. Want zonder mobiel netwerk is de gemiddelde Nederlander volledig de weg kwijt. Letterlijk. Niemand weet meer hoe laat het is, waar ze zijn, of hoe je zonder Google iets opzoekt.

De enige met een werkende klok is je oma, en die heeft haar vaste lijn nog. Helaas doet die het ook niet.

De overheid? Die roept ‘blijf rustig’ terwijl iedereen al in paniek hamstert

In Spanje adviseerden de autoriteiten om reizen te beperken. Hier verschijnt Dick Schoof – ja, onze premier zonder politieke fratsen maar mét crisiservaring op tv met de kalmte van een man die al tien noodsituaties heeft uitgezeten.

Hij zegt: “We kunnen dit aan, samen.” Ondertussen is half Nederland al op zoek naar kaarsen die ergens in 2003 in een la zijn verdwenen, en probeert iemand een powerbank op te laden via een fietsdynamo.

Cyberaanval? Gewoon pech? Of zijn we zelf de zwakke schakel?

De oorzaak van de Spaanse storing blijft vaag, maar het feit dat een cyberaanval niet wordt uitgesloten, zegt genoeg. Onze slimme netwerken zijn leuk totdat iemand op de verkeerde knop drukt of een hacker zich verveelt.

We digitaliseren alles, maar vergeten dat één stroomstoring ons terugbrengt naar het tijdperk waarin we vuur moesten maken om te overleven. Alleen weet niemand meer hoe dat moet zonder YouTube-tutorial.

Wat als dit morgen hier gebeurt?

De stroomstoring in Spanje is geen ver-van-je-bed-show. Het is een reality check. Wij lachen om landen waar dingen ‘altijd misgaan’, maar zodra het hier gebeurt, staan we collectief met een lege telefoon, een dichte supermarkt en een gevoel van totale hulpeloosheid.

Dus, voordat je weer denkt: “Ach, dat zal hier wel goed geregeld zijn”  kijk nog eens goed naar hoe afhankelijk je bent van die onzichtbare stroom die alles draaiende houdt.

En nee, ik ga je geen survivalpakket aansmeren. Maar misschien is het geen slecht idee om te weten waar je kaarsen liggen. Of om eens een boek te kopen. Zo’n ding van papier, weet je wel. Voor het geval je straks echt zonder stroom zit en je jezelf moet vermaken… zonder scherm.