Het lijkt een nobel streven om mensen helpen bevrijden van hun trauma, maar ergens onderweg is dat streven kapot gekust door spirituele slogans, energetische metaforen en de overtuiging dat je alleen nog hoeft te ‘stromen’ om heel te zijn. Trauma wordt geen wond meer, maar een energieblokkade. Geen menselijke ervaring, maar een geometrisch probleem in je veld. En zo verplaatsen we het ongemak van de pijn naar de sfeer van de verwarring. We noemen het ontwaken, maar het is gewoon vermijding met wierook.

De uitspraak dat we ons trauma zouden voeden als we er te geïnteresseerd in raken, verraadt een fundamenteel misverstand over wat trauma is. Trauma is geen verzameling herinneringen waar je van af moet blijven om niet verslaafd te raken aan je pijn. Het is geen mentale hobby of identiteit die je zelf kiest. Het is een ingrijpende ervaring die zich in je zenuwstelsel nestelt. Het is je lijf dat niet terugveert, ook al zegt je hoofd dat het veilig is. Het is niet het aantrekken van negativiteit. Het is de afwezigheid van veiligheid, herhaald, ontkend en niet ontvangen en dat raakt je tot in je botten.

Wie zegt dat trauma alleen maar gestolde energie is, slaat niet alleen een brug te ver maar ontkent ook de complexiteit van de menselijke ervaring. Die energie kun je voelen, zeker, maar het is geen oplossing om die metafoor tot de werkelijkheid te verheffen. Een metafoor moet verhelderen, niet verdoezelen. Wanneer iemand die jarenlang in dissociatie heeft geleefd te horen krijgt dat het slechts een kwestie is van ‘je veld weer laten stromen’, dan ontmenselijken we hun ervaring tot iets dat alleen met intentie en ademhaling op te lossen zou zijn. Dat is niet bevrijdend, dat is gaslighting in een spirituele sausje.

Wat er misgaat in deze spirituele framing is dat trauma wordt herleid tot iets wat je ‘aan jezelf te danken hebt’, want wie erin blijft hangen, zou het blijkbaar zelf in stand houden. Alsof het een bonsai-boompje is dat je liefdevol snoeit en aandacht geeft. Dat is niet alleen onzinnig, het is wreed. De meeste mensen blijven niet hangen in trauma omdat ze het zo interessant vinden, maar omdat het hun zenuwstelsel geen keuze laat. Het lichaam weet het nog, zelfs als je bewustzijn allang verder wil.

Het gevaar van dit soort uitspraken is dat ze lijken te helpen maar in werkelijkheid een nieuwe norm stellen: je mag rouwen, maar niet te lang. Je mag voelen, maar wel richting stroming. Je mag zoeken, maar het moet wel richting herinneren hoe het leven bedoeld is. Wie bepaalt dat? Welke versie van het leven is de juiste? Wie heeft het monopolie op hoe je erbij hoort te zitten als je verlicht, stromend, ontwaakt of geheeld bent?

De zinnen over ‘geometrie in je energieveld’ wekken de indruk van mystiek wetenschappelijk gezag, maar zijn in feite lege hulzen. Ze geven een gevoel van urgentie: alsof er een fout in je blauwdruk zit die je moet herstellen voordat je weer voluit mag leven. Dat idee sluit feilloos aan op het zelfverbeteringsdogma van deze tijd: je bent niet goed zoals je bent, je moet jezelf hercoderen. Maar trauma is niet een foutcode. Het is een seintje dat het systeem op tilt is geslagen omdat het te veel, te snel of te pijnlijk was. Daar moet geen correctie overheen, maar bedding onder.

De obsessie met ‘stromen’ is op zichzelf een symptoom van een cultuur die geen stilstand verdraagt. Alles moet in beweging, alles moet transformeren, alles moet vooruit. Wie nog even in het donker blijft zitten, wordt gezien als iemand die niet ‘in de overgave’ zit. Het is vaak juist in die stilstand waar echte integratie plaatsvindt, trauma verwerken is geen esthetisch proces. Het is helemaal niet sexy. Het is rauw, onsamenhangend en vaak eenzaam. Daar past geen mooie geometrie verhaal bij.

En dan de uitspraak dat het verlangen naar leven sterker wordt dan de bevriezing van angst als je maar weer gaat stromen. Doet of het een knop is die je omzet en trauma niet vaak voortkomt uit situaties waarin verlangen juist afgestraft werd. Het negeert dat het een kwetsbare aangelegenheid is om weer iets te willen, iets te hopen, iets te voelen. En dat mensen die vastzitten dat doen uit onwil in plaats van onmacht. Wat een arrogantie is dit om dat proces zo plat te slaan tot een energetisch mankement.

Zodra spiritualiteit zich mengt met heling, ontstaat er vaak een hiërarchie. Niet iedereen mag er nog gewoon zijn met pijn, zonder dat er een hoger plan of diepe zielsmissie aan gekoppeld moet worden. Als je niet heelt, dan leer je blijkbaar niet. Wat men dan ook zegt dat als je niet leert, dan ben je niet bewust. En deze is al heel erg, als je niet bewust bent, dan ben je dus ‘niet ver genoeg’. Het maakt het slachtoffer van trauma ineens ook nog verantwoordelijk voor z’n tempo van herstel. Je krijgt een trauma én een spirituele meetlat erbij, nou gefeliciteerd.

Daarom is het zo belangrijk dat we blijven benoemen wat trauma echt is: een reactie op een onveilige of overweldigende ervaring, die het zenuwstelsel ontregelt. Dat is niet zweverig, dat is fysiologie. Natuurlijk kan lichaamswerk, ademhaling en bewustzijn helpen. Maar dat werkt alleen als het geen nieuwe dwangbuis wordt. Als het geen excuus wordt om mensen die nog niet ‘stromen’ weg te zetten als minder ver. Of nog erger: als zelf saboterend, want dan ontstaat er geen heling, maar spirituele schuld.

De impliciete boodschap in de tekst is dat je weer ‘herinnert hoe het leven bedoeld is’ zodra je systeem weer in beweging komt. Maar dat is precies het probleem met deze manier van denken: het suggereert dat er een juiste manier van leven bestaat. Het doet alsof het leven een afgebakend ontwerp is waar je naartoe moet werken. Of mensen met een trauma afwijkend zijn en dus gecorrigeerd moeten worden naar een ‘natuurlijke staat’. Wie bepaalt wat die zogenaamde staat is? En hoe verhouden we ons dan tot mensen met chronisch trauma, dissociatie, psychiatrische diagnoses of neurodivergentie?

Zolang we trauma blijven behandelen als een energetische storing die alleen met stroming, intentie en ruimte op te lossen is, blijven we voorbijgaan aan de echte oorzaak: geweld, verwaarlozing, misbruik, verlies, verlating, onrecht. Het zijn geen energetische abstracties, het zijn concrete gebeurtenissen die diepe sporen nalaten. Die vragen om tijd, aandacht, zorg en erkenning. Niet om metafysische gymnastiek met termen als ‘hemel’, ‘aarde’, ‘veld’ en ‘bewustzijn’ geneuzel.

We hebben het niet over geometrie, we hebben het over levens die ontspoord zijn. Sommige hebben een mooi woord gevonden geometrie… waar je dus niks mee kunt. Ze hebben het over mensen die zich niet veilig voelen in hun eigen lijf en over systemen die altijd op scherp staan, nachten waarin slapen onmogelijk is. Dagen die gevuld zijn met triggers, vermijdingsstrategieën, overlevingsmechanismen. Daar past geen spiritueel decorstuk over ‘de trek kracht van trauma’ bij. Daar past een stoel naast, een blik van erkenning en de vraag: wat heb je nodig? Maar dan echt nodig, zonder jouw mening erop los te laten.

Het is niet per se fout om spiritueel naar trauma te kijken, zolang het maar niet de enige lens is. Zolang het maar niet de menselijke ervaring platdrukt tot energetische logica. Zolang het maar niet het ongemak van echte pijn inruilt voor mooie taal die alleen voor ingewijden begrijpelijk is. En zolang het maar ruimte laat voor twijfel, traagheid, falen en verdriet zonder daar meteen een betekenis aan te willen geven.

Je kunt ruimte maken in je lichaam zonder dat je meteen in ‘hogere stroming’ hoeft te belanden. Je kunt bewustzijn vergroten zonder dat het een ladder omhoog wordt. Je kunt aanwezig zijn, zelfs met angst, met trauma en met iets wat niets opgelost. Dat is de enige echte vrijheid: niet streven naar een ideale staat, maar de staat waar je nu bent erkennen. En daarin mogen blijven zonder beticht te worden van hechting aan je pijn.

Wie zegt dat je ‘uit de trek kracht van trauma moet stappen’ bedoelt het misschien goed, maar zegt eigenlijk: kom op, schiet op. Alsof het een trein is waar je alleen maar vanaf hoeft te springen. He! Een trauma is geen locomotief, het is het soort landschap waarin je geleefd hebt. En soms moet je dat hele landschap opnieuw leren bewonen. Niet met overtuigingen, maar met zachtheid en niet met geometrie verhaal worden bekogeld, maar met geduld of met een spirituele blauwdruk verhaal overtuigd worden, maar met menselijke nabijheid. Daar begint heling, niet met zweverigheid, maar met je benen op de grond.